حكم زانى ، حكم مكره ( كسى كه بر انجام خلاف شرع وادار شده ) ، حكم سفيه ، حكم كسى كه با زن پدرش ازدواج كرده ، كسانى كه پيغمبر ( ص ) بر ايشان حد جارى كرد ، حكم لواط ، حدّ قذف ، حدّ سرقت ، حكم مست ، در جنايات و قصاص و ديات و جراحات ، در دعاوى و بينات و خصومات ، در قضاياى پراكنده غير از آنچه گذشت ، در فتاواى امور دينى ، در فتاواى امور معاش ، در فتاواى بيوع و معاملات ، فتاواى در لقيط ، لقطه ، هبه ، هديه و وصيت ، در فرايض و مواريث ، در آزاد كردن برده ، در سوگند و نذر ، در صيد و ذبيحه ، در نوشيدنيهاى حلال و حرام ، در امارت ، در جهاد و جنگ ، در حب فى الله و مردم‌دارى ، در بيمارى و طب ، در تفسير و . . . . ( 1 ) قاضيان منصوب از سوى پيغمبر ( ص ) ( 2 ) از شمار قاضيان زمان پيغمبر ( ص ) ، على بن ابى طالب ( ع ) است . در الاستيعاب آمده كه پيغمبر ( ص ) ، على ( ع ) را به يمن فرستاد براى آنكه قضاوت كند - در حالى كه جوان بود - و فرمود : وقتى دو طرف مرافعه پيش تو نشستند ، تا حرف هر دو را كامل نشنيده‌اى قضاوت مكن ؛ زيرا ( با شنيدن حرف هر دو طرف ) قضيه براى تو روشن شود . على ( ع ) گويد : تا وقتى قاضى بودم ، در قضاوت شك نكردم . از مغيرة بن شعبه نقل است كه سوگند به خدا على ( ع ) هرگز در قضاوت اشتباه نكرد . از ابن عباس هم روايت شده كه پيغمبر ( ص ) ، على ( ع ) را براى تعليم شريعت و قضاوت به يمن فرستاد . على ( ع ) عرض كرد : من قضاوت نمىتوانم . پيغمبر ( ص ) دست بر سينهء على ( ع ) نهاد و دعا كرد : « اللهمّ اهده للقضاء » . حاكم گويد : اين روايت به شرط شيخين صحيح است ؛ هرچند آن را نقل نكرده‌اند . ابو داوود ( صاحب السنن ) ، احمد حنبل ، اسحاق بن راهويه و ابو داوود طيالسى ، داستان فرستادن پيغمبر ( ص ) على ( ع ) را به يمن براى قضاوت روايت كرده‌اند . در كتاب ذخائر العقبى فى مناقب ذوى القربى ، نوشتهء محب الدين طبرى آمده است كه على ( ع ) به پيغمبر ( ص ) عرض كرد : من قضاوت نمىدانم و مرا ميان جمعى مىفرستى كه بين آنها حوادثى رخ مىدهد . پيغمبر فرمود : خداوند زبان تو را هدايت مىكند و قلبت را ثابت مىسازد . على ( ع ) گويد : از آن پس ، در قضاوت ميان دو نفر دچار ترديد نشدم . ( 3 ) قرافى در الفرق گويد : در قضاوت كسى مقدم است كه شناساى احكام شرع باشد و حجتها و خدعه‌هاى دو طرف را با زيركى دريابد و اينكه پيغمبر ( ص ) فرموده است : « اقضاكم